ملا محمد اسماعیل خواجوئی

ملا محمد اسماعیل خواجوئی، یکی از بزرگترین دانشوران قرن دوازدهم هجری است. وی مازندرانی بود اما در اصفهان به تحصیل پرداخت. از اساتید او اطلاع دقیقی در دست نیست او ظاهراً نزد بهاء الدین محمد اصفهانی مشهور به ” فاضل هندی” و ملا محمد تنکابنی مشهور به ” فاضل سراب” تحصیل می‌کرده است.
اواسط زندگی خواجوئی مقارن با حمله افغانها و محاصره اصفهان است. دراین سالها (۱۱۳۴- ۱۱۳۷) هـ. ق بسیاری از مردم در اثر قحطی جان سپردند و عده دیگری به دست مهاجمان افغان کشته شدند. سقوط سلسله صفویه و بروز قحطی و هرج و مرج و آشفتگی اوضاع و نابسامانی وضع معیشتی مردم موجب از هم گسیختگی حوزه بزرگ علمی، ادبی و هنری اصفهان شد. پس از فرار افغانها از ایران و فروکش کردن آتش فتنه ، آنچه باقی ماند خرابی و ویرانی شهر و از دست رفتن هزاران دانشمند و نابودی صدها کتابخانه و مرکز علمی بود.
ملا اسماعیل خواجوئی از معدود کسانی بود که با همت والای خود کمر به احیای حوزه علمی اصفهان زد و با رونق بخشیدن به مدارس علمیه و برپایی جلسات درس و تالیفات بسیار، بار دیگر از نابودی حتمی حوزه علمی اصفهان جلوگیری کرد.
مهمترین شاگردان او عبارتند از:
۱- میرزا ابوالقاسم مدرس خاتون آبادی مدرس مدرسه چهارباغ.
۲- ملامحراب حکیم.
۳- عارف گیلانی مقیم اصفهان.
۴- آقامحمد بیدآبادی.
۵- ملامهدی نراقی، صاحب جامع السعادات در فقه و قرهالعیون در فلسفه.
خواجوئی در فقه ، اصول، کلام، حکمت، ریاضی ، هیات و ادبیات ، مهارت به سزایی داشت و از کسانی بود که فلسفه صدرایی (حکمت متعالیه) را به نسل های بعد انتقال داد.از او آثار علمی بسیاری به جای مانده است برخی تألیفات او را بیش از ۱۵۰ عنوان ذکر کرده اند که از آن جمله اند:
۱- ابطال الزمان المرهوم، که در آن سخنان آقاجمال خوانساری را رد کرده و از گفتار میرداماد درباره حدوث دهری دفاع کرده است.
۲- اربعین یا شرح و بیان چهل حدیث نبوی.
۳- الامانه در موضوع امامت.
۴- بشارت الشیعه که حاوی تحقیقات و تنبیهات و نکات بسیاری است.
۵- تحقیق الغناء.
۶- تحقیق مال تیم الصلوه فیه.
۷- تعلیقات بر شرح اربعین شیخ بهائی.
۸- حاشیه بر آیات الاحکام اردبیلی.
۹- رد صوفیه، به زبان فارسی.
۱۰- ثمره الفؤاد فی نبذ من مسائل المعاد، که در آن برخی از مشکلات بحث معاد را مطرح و در مورد آن .
سرانجام این دانشمند عالیقدر به سال ۱۱۷۳ هـ ق به دیار باقی شتافت و در تخت فولاد اصفهان نزدیک قبرستان فاضلان به خاک سپرده شد.در سالهای اخیر مجموعه تاریخی فرهنگی و مذهبی تخت فولاد بقعه ای بر سرمزار او بنیاد نهاده است.

درباره نویسنده

321مطلب نوشته است .

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

*

تمام حقوق این سایت برای گردشگری ایران و جهان. محفوظ است. © 2017
پشتیبانی شده توسط فضانت