قبله را خوب می‌شناخت

قبله را خوب می‌شناخت

در مجلس شورای ملی تمام نمایندگان مطیع فرمان و دستورات رضاشاه بودند و به هیچ وجه ممکن این جرأت را در خود نمیدیدند که برخلاف میل و سخن شاه حرفی بزنند. از این جهت که محتشم‌ السلطنه رئیس مجلس بود، نقش به‌سزایی داشت. وی خود را ظاهر فردی مذهبی نشان می‌داد و در عین حال از چاپلوسی و اظهار فروتنی کردن برای شاه هیچ ترس و واهمه‌ای به خود راه نمیداد. معمولاً در دنیا رؤسای مجلس قانونگذاری را از میان افرادی برمی‌گزینند که نسبت به دیگر نمایندگان پارلمان از علم و اراده قوی‌تری برخوردار باشند. بنابراین اینگونه افراد باید زرنگ و دلیر و بی‌باک باشند و در دادن رأی نباید تحت تأثیر و نفوذ هیچ مقامی‌ قرار گیرند. حال می‌خواهیم ببینیم رئیس مجلس خودساخته و پرداخته رضاشاه یعنی حاج محتشم‌ السلطنه چه کسی بود و چه شخصیتی داشت؟ مهدی بامداد رئیس مجلس شورای ملی را این‌طور معرفی کرد: «حاج‌میرزا حسن‌خان محتشم‌ السلطنه (‌حسن‌اسفندیاری) متولد سال ۱۲۸۳هجری‌قمری پسر میرزا محمد رئیس ملقب به صدیق‌الملک می‌باشد. نامبرده از کارمندان قدیمی وزارت خارجه بود که در خارج از ایران هم مأموریتهایی داشته و مدتی در هندوستان نیز مأموریت داشت و بعد ریاست اداره امور مرکزی وزارت خارجه را عهده‌دار شد.

محتشم‌ السطنه پس از فوت پدر خود که رئیس، یعنی معاون وزارت خارجه بود، او نیز رئیس شد. معمولاً در اوایل و اواسط سلطنت ناصرالدین شاه هرکسی که معاون وزارت‌‌خارجه می‌شد او را نائب‌الوزاره و در اواخر رئیس می‌گفتند. وی مدتی در این سمت باقی مانده بود و در دوره مشروطیت بیش‌ازپیش ترقی کرد ودر مدت حیات خود چند بار وزیر دادگستری، خارجه، دارایی و فرهنگ بود و چند بار نیز نماینده و رئیس مجلس شورای ملی بوده‌است ادوارد براون در کتاب انقلاب ایران در باره محتشم‌ا لسلطنه نوشت:

«در سال ۱۹۰۶(۱۳۴۴ هجری قمری) که میرزا محمد‌علی‌خان علاء‌السلطنه سفیرلندن برای وزارت امور خارجه نامزد گردید محتشم‌ السلطنه بجای او مأمور شد.»

اگرچه محتشم‌ السلطنه خود را مردی متدین و وفادار به اسلام می‌دانست و سخت به دینداری تظاهر می‌کرد. ولی ابوالفضل قاسمی رفتار و برخوردهای وی را عوام فریبی می‌داند و می‌گوید: « در کودتای ۱۲۹۹، محتشم‌ السلطنه که وزیر خارجه دولت سپهدار ( فتح‌اله اکبر ) بود بازداشت شد، ولی با سقوط دولت ضیاء‌الدین طباطبائی وی در کابینه هم‌زنجیر خود (احمد قوام‌السلطنه ) در ۱۲ خرداد ۱۳۰۰ عهده دار وزارت فرهنگ شد، سپس در ۱۳۰۲ پیشکار آذربایجان شد و به عضویت مجلس مؤسسان در آمد، ولی در اخذ آراء نسبت به خلع سلطنت قاجاریان و بنیان پادشاهی پهلوی (۹ آبان ۱۳۰۴) وی با اجازه در جلسه حاضر نشد.

محتشم‌ السلطنه مردی دیندار و دلبسته به مسائل اسلامی بود، ولی گویی این رنگ و نقش دینی به منظور دماگوژی (عوام‌فریبی) بوده و از آن به سود کار و پایه و پیشینه خود سود می‌جسته است. حسن اسفندیاری ملقب به محتشم‌ السلطنه
اغلب وضو و نماز خود را در جلوی مردم و محل کار ( مجلس یا وزارتخانه) انجام می‌داد و در نزد مردم خود را معتقد پروپا قرص مسائل شرعی نشان می‌داد، به طوری که وقتی در سال ۱۳۵۶ هجری قمری از سوی رضا شاه برگزیده می‌شد که به لندن برود و در جشن تاجگذاری پادشاه انگلیس ، نماینده باشد، هنگامی که عزم رفتن کرد در پی منجمی فرستاد، تا درجه‌ی انحراف قبله لندن را از او بپرسد که نمازش در آنجا نادرست نباشد و حال آنکه رئیس نیروی قانونگذاری ایران که خود مدتی نیز سفیر ایران در انگلیس بوده قبله را خوب می‌شناخت.

درباره نویسنده

321مطلب نوشته است .

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

*

تمام حقوق این سایت برای گردشگری ایران و جهان. محفوظ است. © 2017
پشتیبانی شده توسط فضانت