خیابان چهارباغ اصفهان

خیابان چهارباغ اصفهان

یکی از خیابان‌های اصلی شهر اصفهان است. این خیابان از میدان شهدا در شمال شروع و پس از عبور از زاینده رود به میدان آزادی (دروازه شیراز) در دامنه کوه صفه در جنوب اصفهان ختم می‌شود.

این خیابان به سه قسمت اصلی تقسیم می‌گردد:

  • چهارباغ پایین: حد فاصل میدان شهدا تا دروازه دولت
  • چهارباغ عباسی: حد فاصل دروازه دولت تا سی و سه پل
  • چهارباغ بالا: حد فاصل سی و سه پل تا میدان آزادی (دروازه شیراز)

این خیابان شامل دو باند سواره رو، دو باند ویژه دوچرخه و سه باند پیاده‌رو می‌باشد که چهار ردیف درختان چنار و نارون آن‌ها را از هم جدا می‌کند.

تاریخچه

دو بخش چهارباغ عباسی و چهارباغ بالا در عصر شاه عباس یکم طراحی شده و تاریخ تقریبی ساخت آن به سال ۱۰۰۰ هجری قمری (۱۵۹۱ میلادی) برمی‌گردد. چهارباغ پایین در دوره رضا شاه پهلوی و با همان طرح به چهارباغ دوره صفوی افزوده گردید.
در گذشته یک جوی آب از میان این خیابان تا زاینده رود جاری بوده که درمحل تقاطع‌ها به حوض‌هایی می‌ریخته‌است. در خیابان مسیری خاص برای افراد سواره تعیین شده بوده و در اطراف آن باغ هایی بوده که میان امرا برای ساخت عمارت تقسیم شده بوده اما عموم مردم نیز می‌توانستند از آنها استفاده کنند. پل الله وردی خان یا سی و سه پل ، خیابان چهارباغ را به دو قسمت (خیابان چهارباغ بالا و پایین) تقسیم می‌کرده و راه ارتباط چهار باغ بالا و پایین بوده‌است.

در اطراف این خیابان چهار باغ سلطنتی بزرگ قرار داشته‌است. این چهار باغ بزرگ به جز باغ هشت بهشت امروزه از بین رفته و تبدیل به کاربری تجاری یا مسکونی شده‌اند.

توصیف چهارباغ در متون تاریخی عصر صفوی

از میان متون تاریخی عصر صفوی که به توصیف چهارباغ پرداخته‌اند سه اثر بیش از سایر متون دارای اهمیت است؛ تاریخ عالم آرای عباسی نوشته اسکندر بیگ منشی، روزنامه ملا جلال یا تاریخ عباسی نوشته ملا جلال منجم‌یزدی و نهایتا روضه‌الصفویه نوشته جنابدی.جنابدی در مورد این خیابان چنین نوشته است:

…پس از آن [ ساخت باغ عباس آباد] از عباس‌آباد خیابانی به عرض پنجاه ذرع تا درب دولت، که قریب به یک فرسخ مسافت است، طرح انداخته بر حسب امر جهان مطاع خوانین و امرای عظام و وزرا و … چه کسانی که در پایه سریر اعلی اقامت می نمودند و چه کسانی که در ممالک محروسه به اقطاعات خویش مشغول بودند، جمله از طرفین خیابان مقابل یکدیگر ابتدا از عباس‌آباد نموده چهارباغات مرغوب فراخور استعداد و طباع خویش احداث فرمودند. بر باب هر باغ عمارتی مرفوع از آجر و گچ و سنگ رخام ترتیب داده سقوف و جدار آن را به کاشی الوان پرداخته، بعضی به تصاویر و نقوش غرایب‌نگار مزین گردانیده و در پیش هر عمارت در ساحت خیابان حیاض عظیم به اشکال مختلف پرداختند و در داخل باغ نیز غایت تکلف به قانون طراحی به عمل آورده، نهال انواع اثمار غرس نمودند… درامتداد خیابان انهار و جداول جریان یافته بر اطراف آن اشجار صنوبر و چنار و طوبی آثار با سپهر دمساز و هم آواز بود. بر خیابان طرف دولت بر هر باب چهارباغ حوضی کوثر مثال اتمام یافته، میخانه‌ها و قهوه خانه‌ها جهت معاشران میخواره و افیونیان بی سرمایه در آن خیابان مهیا بود و جهت مردمان بی‌سر و پا و قلندران بی پروا جاها و زاویه‌ها ترتیب یافته (جنابدی، ۱۳۷۸، ۷۶۱)

درباره نویسنده

321مطلب نوشته است .

تمام حقوق این سایت برای گردشگری ایران و جهان. محفوظ است. © 2017
پشتیبانی شده توسط فضانت